Deep Democracy

Kortgeleden maakte ik bij het begeleiden van een teamsessie kennis met ‘deep democracy’. De teamsessie was voorbereid door twee teamleden. Vanwege verhindering van de trainer die zij de sessie wilden laten begeleiden werd ik gevraagd dit te doen. In de training zat een werkvorm die me heel erg aansprak. Dat was het ‘gesprek op voeten’, een manier om met elkaar in gesprek te gaan en ervoor te zorgen dat de verschillende meningen over een onderwerp worden gehoord en tegelijkertijd een beeld ontstaat van de consensus in de groep. Mijn positieve kennismaking met deep democracy (iets wat overigens al zeker meer dan 10 jaar bestaat) is in ieder geval aanleiding om deze blog te schrijven. 

Deep Democracy in een notendop  

Bij besluitvorming zijn verschillende mensen gemoeid met vaak even zo veel verschillende meningen. Stel je nu eens voor dat je deze conflicterende visies en ervaringen niet als een hindernis ziet, maar juist als een kans om sneller tot betere besluitvorming te komen! 

In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden is Deep Democracy veel meer theorie of filosofie dan een politiek gedachtengoed. Het is een manier om besluiten te nemen met oog voor de minderheden die in andere trajecten vergeten of overgeslagen worden. Denk aan ontzettend slimme maar introverte collega’s, of collega’s die langer nodig hebben om hun ideeën te formuleren en zo vaak aan het kortste eind trekken ten opzichte van de meer mondige teamleden. 

Deep Democracy biedt hen wél ruimte. Tegengestelde meningen worden onderzocht en bediscussieerd in plaats van dat deze een voedingsbodem zijn voor vertraging en sabotageIedere invalshoek doet er toe! De wijsheid van de minderheid wordt meegenomen in het besluit van de meerderheid. Niet om te saboteren, maar juist om aan te vullen. Je hoeft binnen je team geen ‘campagne’ te voeren voor jouw standpunt. Het eindresultaat van Deep Democracy is het resultaat van álle bijdragen, niet alleen de jouwe. Bovendien hoeft ook niet iedereen het met elkaar eens zijn. Conflicten zijn juist een voedingsbodem voor betere besluitvorming. 

Deep Democracy in vijf stappen

Myrna Lewis ontwikkelde een praktische methode om Deep Democracy toe te passen aan de hand van vijf stappen. Het doel is om zo een omgeving te creëren die zodanig veilig is dat iedereen durft zijn of haar bijdrage te leveren en deze vervolgens te onderzoeken en vergelijken. 

  1. Verzamel alle invalshoeken. Wat denkt iedereen en kan iedereen ook een bijdrage leveren aan de discussie? 
  2. Ga op zoek naar afwijkende meningen en geef deze de ruimte. Krijgt iedereen die het er niet mee eens is ook de kans om dit te delen?
  3. Zoek ondersteuning voor afwijkende meningen. Is het discussieklimaat veilig genoeg dat mensen met een vergelijkbaar idee zich ook durven uiten? Nu kun je een besluit nemen. 
  4. Gebruik de kennis van de minderheid om het meerderheidsbesluit te versterken. Wat kan men bijdragen aan het besluit om hier alsnog achter te kunnen staan? 
  5. Conflictresolutie: wat is er niet gezegd dat toch gezegd had moeten worden? Deep Democracy maakt de onderstroom zichtbaar, omdat dit de uiteindelijke besluitvorming ten goede komt. 

Gesprek op voeten

Nu even terug naar het gesprek op voeten. Het gesprek op voeten is een mooie gesprekvorm om aan alle vijf genoemde punten te voldoen. In een gesprek met alle deelnemers ligt de nadruk op het écht horen van elkaars standpunten en het daarop écht reageren.  

Het verloopt ongeveer als volgt. Het begint met een persoon die zijn standpunt deelt over het onderwerp of de stelling waarover gesproken. In reactie op dit standpunt bewegen alle andere leden van de groep in de ruimte om aan te geven of ze het eens zijn met dit standpunt of niet. Iedereen die het er mee eens is gaat achter de persoon staan die de mening verkondigde. Degenen die het er niet mee eens zijn, nemen een andere plek in de ruimte in. Een van de personen die op een andere plek staat, licht toe wat zijn of haar standpunt is. Daarop ontstaat er een continue beweging in de groep van standpunt naar standpunt totdat duidelijk wordt dat alle standpunten wel zijn gehoord. Dit punt herken je aan het feit dat er weinig beweging meer is, standpunten worden herhaald of bijvoorbeeld omdat de groep een beslissing wil nemen. 

Omdat het er juist om gaat dat alle verschillende standpunten worden gehoord, is het een hele andere vorm dan debatteren. Het draait er namelijk in het gesprek op voeten niet om de ander te overtuigen van jouw standpunt. Het gaat er puur om jouw standpunt mee te laten doen. 

De kracht van Deep Democracy 

Deep Democracy is een methode die enerzijds op zoek gaat naar ieders mening en vervolgens streeft naar een klimaat waarin deze meningen elkaar versterken en complementeren. Juist wanneer er binnen een team diverse meningen heersen slaagt Deep Democracy erin om tot effectieve besluitvorming te komen en de weg vrij te maken voor een werkomgeving die conflicten juist omarmt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ja, ik wil groeien!
close slider

Durf jij te groeien?

Neem contact met mij op.

* = verplicht